Skrining nosilaštva naslednih bolesti
Test roditelja, ne bebe. Pokazuje da li vi i partner nosite promenu u istom genu za recesivnu bolest. Nosilac je zdrav. Ako su oba partnera nosioci istog gena, rizik za svako dete je 25 %. Najbolje je uraditi ga pre trudnoće.
Ovo nisu NIPT testovi i nisu u poređenju NIPT paketa. NIPT paketi koji uz test bebe imaju i nosilaštvo SMA ili cistične fibroze kod majke su na ovom spisku. Detaljno objašnjenje: Carrier skrining.
Samostalni testovi nosilaštva u Srbiji
Initiative®
Initiative® (Bio Save) je test nosilaštva SMA i cistične fibroze iz krvi majke. Samostalno 199 €, uz bilo koji Qualified paket 99 €, a u paketima Qualified 23m i One je uključen.
MyOrigin
MyOrigin (Premium Genetics) je skrining nosilaštva roditelja u četiri veličine: FOCUS (30 gena), LIGHT (100), STANDARD (400) i COMPLETE (2.000 gena). Cena za jednu osobu ili za par.
Pregna test kompatibilnosti
Pregna Test nudi panel nosilaštva sa više od 260 gena za jednog ili oba roditelja, i zasebne testove nosilaštva SMA i SMA + cistična fibroza.
Spectra prekoncepcijski paneli
Spectra Medica (Kragujevac) ima dva panela nosilaštva: FOCUS (74 gena, 88 bolesti) i UNIVERSAL (2.279 gena, analiza egzoma). Uz oba je genetsko savetovanje.
Cene provereno 11.11.2026. na sajtovima laboratorija. Proverite pri zakazivanju.
Koje bolesti proverava svaki test
Najčešće i najvažnije recesivne i X-vezane bolesti. Veći paneli proveravaju i stotine drugih, retkih bolesti. ✓ proverava, ✗ ne proverava, ? laboratorija ne objavljuje pun spisak gena.
| Bolest | Initiative | MyOrigin | Pregna test kompatibilnosti | Spectra prekoncepcijski paneli | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SMA & CF | FOCUS | LIGHT | STANDARD | COMPLETE | panel 260+ gena | SMA test | SMA + CF | FOCUS panel | UNIVERSAL panel | |
| Cistična fibroza (CF) | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava |
| Spinalna mišićna atrofija (SMA) | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava |
| Sindrom fragilnog X | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava |
| Dišenova mišićna distrofija (DMD) | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava |
| Beta talasemija | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Srpasta anemija | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Alfa talasemija | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava |
| Nasledna gluvoća (GJB2/GJB6) | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Fenilketonurija (PKU) | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Vilsonova bolest (Wilson) | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Tej-Saksova bolest | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Gošeova bolest | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Kongenitalna adrenalna hiperplazija (CAH) | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ? nije navedeno |
| Hemofilija A | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Hemofilija B | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Žilberov sindrom (Gilbert) | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✓ proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ✗ ne proverava | ? nije navedeno | ? nije navedeno |
| Ukupno gena | 2 | 30 | 100 | 400 | 2.000 | 260 | 1 | 2 | 74 | 2.279 |
Za cističnu fibrozu Initiative i Pregna SMA + CF gledaju samo najčešću mutaciju (F508del); paneli gledaju ceo gen.
Jedna ili dve bolesti
Test na SMA i cističnu fibrozu, najčešće recesivne bolesti kod nas. Jeftino, ali za CF se često gleda samo jedna mutacija. Više: test na nosilaštvo SMA.
Paneli od 30 do 400 gena
Pokrivaju najčešće i najteže recesivne i X-vezane bolesti: CF, SMA, talasemije, Dišenovu distrofiju, fragilni X, Vilsonovu bolest i druge. Proverite da li panel ima SMA i fragilni X, jer ih nemaju svi.
Paneli sa 2.000+ gena
Analiza egzoma ili velikog panela. Nalaze i vrlo retke bolesti, ali i više nalaza nejasnog značaja. Imaju smisla uz genetsko savetovanje, na primer kod srodnika u braku ili bolesti u porodici.
Šta ako ste nosilac
Nosilaštvo samo po sebi ne znači ništa loše za vas. Sledeći korak je test partnera na isti gen. Ako je i partner nosilac, genetičar objašnjava mogućnosti: biopsiju horiona ili amniocentezu u trudnoći, ili vantelesnu oplodnju sa genetskim testiranjem embriona.
Negativan nalaz smanjuje rizik, ali ga ne svodi na nulu: nijedan panel ne vidi sve moguće promene.
Često postavljana pitanja
Šta je skrining nosilaštva?
Analiza krvi ili brisa roditelja koja pokazuje da li nose promenu gena za recesivnu ili X-vezanu bolest, na primer cističnu fibrozu ili spinalnu mišićnu atrofiju. Nosilac je zdrav. Rizik za dete postoji kad su oba partnera nosioci promene u istom genu: tada je 25 % u svakoj trudnoći.
Kada je najbolje uraditi skrining nosilaštva?
Pre trudnoće, jer tada par ima najviše izbora. Može i u ranoj trudnoći, ali rezultat širih panela stiže za nekoliko nedelja.
Da li treba da se testira i partner?
Najčešće se prvo testira jedna osoba. Ako je nosilac, testira se partner na isti gen. Neki paneli imaju cenu za par, pa se oboje testiraju odmah.
Po čemu se razlikuje od NIPT-a?
NIPT gleda hromozome bebe iz krvi majke u trudnoći. Skrining nosilaštva gleda gene roditelja i radi se i pre trudnoće. Neki NIPT paketi imaju i mali deo nosilaštva, obično SMA i cističnu fibrozu kod majke.
Koliko košta skrining nosilaštva u Srbiji?
Testovi za jednu ili dve bolesti koštaju od oko 125 do 199 €. Prošireni paneli sa desetinama do hiljadama gena koštaju od oko 400 do 990 € po osobi. Tačne cene su u tabeli na ovoj strani.
Niste sigurni koji paket je za vas?
Pišite nam - odgovaramo mejlom, bez naplate i bez obaveze. Ili prođite kroz 4 kratka pitanja i dobijte preporuku.