Alagille sindrom (20p12 delecija / JAG1)

Šta je Alagille sindrom

Alagille sindrom nastaje mutacijom ili delecijom gena JAG1 (region 20p12; ređe NOTCH2). Zahvata više organa: jetru (manjak žučnih kanala → holestaza, žutica, svrab, zastoj u rastu), srce (suženja plućne arterije, tetralogija Fallot), kičmu (pršljenovi u obliku leptira), oči (posteriorni embriotokson) i karakteristično lice (široko čelo, duboko usađene oči, šiljasta brada). Težina je vrlo promenljiva - od blage do potrebe za transplantacijom jetre; inteligencija je obično uredna.

Koliko je čest

Oko 1 na 30.000–50.000 novorođenih; delecija 20p12 je uzrok kod ~5 % (ostalo su tačkaste mutacije JAG1 koje NIPT ne vidi).

Kako nastaje i da li je nasledan

Autozomno dominantno: ~40 % nasleđeno od roditelja (često sa blagom, neprepoznatom formom), ~60 % de novo. Rizik za dete osobe sa sindromom je 50 %.

Kako se otkriva u trudnoći

• Ultrazvuk: ponekad srčana anomalija ili anomalije pršljenova.
• NIPT: samo delecijski oblik, u najširim panelima (Sequentia Premium, Qualified 23m). Mutacije JAG1 (95 % slučajeva) NIPT ne vidi.
• Amniocenteza sa mikroarejom / sekvenciranjem JAG1: dijagnoza.

Ako je rezultat visok rizik

Amniocenteza sa mikroarejom, fetalna ehokardiografija, savetovanje; kod porodične istorije - ciljana analiza JAG1. Više: Šta su mikrodelecije.

Često postavljana pitanja

Koji su simptomi Alagille sindroma?

Holestaza jetre, srčane anomalije, „leptir“ pršljenovi, promene na oku, karakteristično lice; težina vrlo promenljiva.

Da li je nasledan?

Da, autozomno dominantno - ~40 % nasleđeno, ~60 % de novo.

Da li ga NIPT pouzdano otkriva?

Samo delecijski oblik (~5 %); većinu slučajeva (mutacije JAG1) NIPT ne vidi.

NIPT je skrining test: visok rizik uvek treba potvrditi dijagnostičkom procedurom (amniocenteza/CVS) u dogovoru sa lekarom.